en to be translation catalogue (88 entries)

note: Anutan sky culture name
en: Anutan
be: Анутанская

note: Aztec sky culture name
en: Aztec
be: Ацтэцкі

note: Babylonian (Seleucid) sky culture name
en: Babylonian (Seleucid)
be: Бабілёнская (Сэлеўкіды)

note: Belarusian sky culture name
en: Belarusian
be: Беларуская

note: Belarusian sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: [Belarussian Folk Astronomy](http://aviti.livejournal.com) The author's website, in Belarusian.
     - [#2]: Авілін Ц. «Паміж небам і зямлёй. Этнаастраномія», Менск, Тэхналёґія, 2015. ISBN 978-985-458-261-0.
     - [#3]: [Belarusian Ethnoastronomy.](https://www.academia.edu/6901765/Belarusian_Ethnoastronomy)
     - [#4]: [Ethnoastronomical aspect of traditional belarusian fitonimicon: problem statement.](https://www.academia.edu/8787640/Ethnoastronomical_aspect_of_traditional_belarusian_fitonimicon_problem_statement)
     - [#5]: [Meteor Beliefs Project: East European meteor folk-beliefs.](https://www.academia.edu/1586711/Meteor_Beliefs_Project_East_European_meteor_folk-beliefs)
     - [#6]: [Meteor Beliefs Project Belarussian meteor folk-beliefs.](https://www.academia.edu/1586808/Meteor_Beliefs_Project_Belarussian_meteor_folk-beliefs)
     - [#7]: [Astronyms in Belarussian folk beliefs.](https://www.academia.edu/1586571/Astronyms_in_Belarussian_folk_beliefs)
be:  - [#1]: [Belarussian Folk Astronomy](http://aviti.livejournal.com) жывы дзёньнік Цімафея Авіліна, чые дасьледаваньні ляглі ў аснову гэтай культуры.
     - [#2]: Авілін Ц. «Паміж небам і зямлёй. Этнаастраномія», Менск, Тэхналёґія, 2015. ISBN 978-985-458-261-0.
     - [#3]: [Belarusian Ethnoastronomy.](https://www.academia.edu/6901765/Belarusian_Ethnoastronomy)
     - [#4]: [Ethnoastronomical aspect of traditional belarusian fitonimicon: problem statement.](https://www.academia.edu/8787640/Ethnoastronomical_aspect_of_traditional_belarusian_fitonimicon_problem_statement)
     - [#5]: [Meteor Beliefs Project: East European meteor folk-beliefs.](https://www.academia.edu/1586711/Meteor_Beliefs_Project_East_European_meteor_folk-beliefs)
     - [#6]: [Meteor Beliefs Project Belarussian meteor folk-beliefs.](https://www.academia.edu/1586808/Meteor_Beliefs_Project_Belarussian_meteor_folk-beliefs)
     - [#7]: [Astronyms in Belarussian folk beliefs.](https://www.academia.edu/1586571/Astronyms_in_Belarussian_folk_beliefs)

note: Belarusian sky culture authors section in markdown format
en: The creation of this sky culture for Stellarium was suggested by Alexander Wolf to Johan Meuris, based on the article **Astronyms in Belarussian Folk Beliefs** by Tsimafei Avilin, published in the peer-reviewed journal Archaeologia Baltica.
    
    Illustrations by Johan Meuris.
be: Аляксандар Вольф прапанаваў Ёгану Мэўрысу (Johan Meuris) стварыць гэтую культуру для Stellarium на аснове артыкула Цімафея Авіліна **Astronyms in Belarussian Folk Beliefs**, апублікаванага ў рэцэнзаваным часопісе Archaeologia Baltica.
    
    Выявы стварыў Ёган Мэўрыс.

note: Boorong sky culture name
en: Boorong
be: Буронґ

note: Boorong sky culture introduction section in markdown format
en: One hundred and forty years ago, a Boorong family at Lake Tyrrell (North-Western Victoria, Australia) told William Stanbridge something of their stories relating to the night sky. Some forty stars, constellations and other celestial phenomena were named and located. He wrote them down and related this information to the Philosophical Institute in Melbourne in 1857. In his paper he wrote down the Aboriginal term and gave its European equivalent. What John Morieson has done is look closely at these celestial phenomena, attempt to satisfactorily identity them and to imitate the way the Boorong people may have seen them. John's interpretation was used to create the constellation figures in Stellarium.
    
    The Boorong were very much acquainted with the night sky, and William Stanbridge wrote in 1857 that they &quot;Pride themselves upon knowing more of Astronomy than any other tribe&quot;.
be: Сто сорак гадоў назад сям'я Буронґ з возера Тырэл (Паўночна-заходняя Вікторыя, Аўстралія) расказала Уільяму Стэнбрыджу некалькі гісторый, зьвязаных з начным небам. Каля сарака зорак, сузор'яў і іншых нябесных зьяваў былі названыя й паказаныя. Ён запісаў гэта ўсё й накіраваў у 1857 годзе свае запісы ў мэльбурнскі Інстытут філязофіі. У сваіх запісах ён занатоваў аўстралійскія тэрміны й даў іхныя эўрапейскія ажпаведнікі. Джон Морысан старанна азнаёміўся з гэтымі нябеснымі зьявамі, паспрабаваў здавальняюча вызначыць іх і імітаваць шлях, якім народ буронґ мог іх бачыць. Інтэрпрэтацыя Джона была выкарыстаная каб стварыць рысункі сузор'яў для Stellarium.
    
    Буроні даволі добра ведалі начное неба, так што Уільям Стэнбрыджу пісаў у 1857 годзе, што яны «ганарацца тым, што ведаць астраномію лепей, чым іншыя плямёны».

note: Boorong sky culture description section in markdown format
en: ### Constellations and other celestial objects
    
    |Name|Explanation|Celestial Clue|
    |----|-----------|--------------|
    |<notr>Berm-berm-gle</notr>|Red-kneed dotterel|Alpha and Beta Centauri|
    |<notr>Boorong</notr>|Night; small mallee; starry firmament|Starry firmament at night|
    |<notr>Bunya</notr>|Ring-tail possum|Top star in Southern Cross|
    |<notr>Chargee Gnowee</notr>|Elder sister, sister of the sun|Venus|
    |<notr>Bittur</notr>|Larvae of the woodant|&mdash;|
    |<notr>Collenbitchick</notr>|Species of ant|Double star in head of Capricornus|
    |<notr>Collowgulloric War</notr>|Female crow, wife of War|Eta Carinae|
    |<notr>Colowgulloric Warepil</notr>|Female eagle, wife of Warepil|Rigel In Orion|
    |<notr>Djuit</notr>|Red-rumped parrot|Antares|
    |<notr>Gellarlec</notr>|Pink cockatoo|Aldebaran|
    |<notr>Ginabongbearp</notr>|Sulphur-crested white cockatoo; pulling up daylight|Jupiter|
    |<notr>Gnowee</notr>|Day; Sun|Sun|
    |<notr>Karik Karik</notr>|Spear thrower; Australian Kestrel|Two stars at end of Scorpius|
    |<notr>Kourt-chin</notr>|Male and female brolga|Clouds of Magellan|
    |<notr>Kulkanbulla</notr>|Two teenage boys|Belt and Scabbard of Orion|
    |<notr>Lamankurrk</notr>|Girls, young women|Pleiades|
    |<notr>Marpeankurrk</notr>|Meat ant; treecreeper|Arcturus|
    |<notr>Millee</notr>|Murray River|Part of the Milky Way|
    |<notr>Mindi</notr>|The maned snake|Part of the Milky Way|
    |<notr>Mityan</notr>|Quoll|Moon|
    |<notr>Neilloan</notr>|Mallee fowl|Lyra|
    |<notr>Nurrumbunguttias</notr>|Old man, black faced mallee kangaroo|White aura of the Milky Way|
    |<notr>Otchocut</notr>|Great fish|Delphinus|
    |<notr>Porkelong toute</notr>|Loss of tooth|Shooting star|
    |<notr>Pupperimbul</notr>|Diamond firetail finch or shy hylacola|Carried the emu egg to become the Sun|
    |<notr>Purra</notr>|Red kangaroo|Capella|
    |<notr>Tchingal</notr>|The tall one; emu|Dark space near Cross|
    |<notr>Totyarguil</notr>|Purple crowned lorikeet|Altair|
    |<notr>Tourchingboiongerra</notr>|Needlewood hakea and willie wagtails|Coma Berenices|
    |<notr>Tourte</notr>|Star|Any star|
    |<notr>Tyrille</notr>|Space; night sky|Space; night sky|
    |<notr>Unurgunite</notr>|Jacky lizard|Sigma Canis Majoris|
    |<notr>Wanjel</notr>|Long-necked tortoise|Pollux|
    |<notr>War</notr>|Crow|Canopus|
    |<notr>Warepil</notr>|Wedge tailed eagle|Sirius|
    |<notr>Warring</notr>|Galaxy|Milky Way|
    |<notr>Weetkurrk</notr>|Singing bushlark|Star in Bootes west of Arcturus|
    |<notr>Won</notr>|Boomerang|Corona Australis|
    |<notr>Yerredetkurrk</notr>|Owlet nightjar|Achernar|
    |<notr>Yurree</notr>|Fan-tailed cockatoo|Castor|
be: ### Сузор'і й іншыя аб'екты
    
    |Назва|Значэньне|Ключ да разгадкі|
    |-----|---------|----------------|
    |Бэрм-бэрм-ґле|Чырвонакаленны сявец|Альфа й бэта Цэнтаўра|
    |Буронґ|Ноч; малы эўкаліпт; купал неба|Усыпаны зоркамі начны купал неба|
    |Бунья|Апосум, у якога хвост абаранкам|Верхняя зорка Паўднёвага крыжа|
    |Чарджы Ґноўі|Старэйшая сястра, сястра Сонца|Вэнэра|
    |Бітур|Лічынка драўнянай мурашкі|&mdash;|
    |Коленбітчык|Віды мурашак|Падвойная зорка ў галаве Казарога|
    |Калоўґулорык Уар|Варона, жонка Ўара|Эта Кароны|
    |Калоўґулорык Уарэпіл|Арліца, жонка Ўарэпіла|Рыґель у Арыёне|
    |Джуіт|Пеўчы папугай|Антарэс|
    |Ґеларлек|Ружовы какаду|Альдэбаран|
    |Ґінабонґбеарп|Вялікі жаўтачубы какаду; выштурхвае дзённае сьвятло|Юпітэр|
    |Ґноўі|Дзень; Сонца|Сонца|
    |Карык карык|Кап'ёўшчык; Аўстралійская пустальга|Дзьве зоркі ў канцы Скарпіёна|
    |Коўрт-чын|Самец і саміца аўстралійскіх жораваў|Маґелянавы воблакі|
    |Кулканбула|Два падлеткі|Пас і ножны Арыёна|
    |Ламанкурк|Дзяўчаты|Плеяды|
    |Марпеанкурк|Мясная мурашка; пішчуха|Арктур|
    |Мілеэ|Рака Мурэй|Частка Млечнага шляху|
    |Мінды|Зьмяя з грывай|Частка Млечнага шляху|
    |Міт'ян|Квол|Месяц|
    |Нэйлоан|Курыца «ў вочкі»|Ліра|
    |Нурумбунґут'яс|Стары чалавек, чорнаморды эўкаліптавы кенґуру|Белая аўра Млечнага шляху|
    |Отчокут|Вялікая рыба|Дэльфін|
    |Поркелонґ тоутэ|Страта зуба|Зьнічка|
    |Пупэрымбул|Дыямантавы вогненахвосты зяблік або баязьлівая хайлакола|Яйка эму, якое нясуць, якое стане Сонцам|
    |Пура|Чырвоны кенґуру|Капэла|
    |Чынґал|Высокі; эму|Цёмная прастора побач з Крыжам|
    |Тот'ярґуіл|Пурпуровы каралеўскі папугайчык|Альтаір|
    |Тоўрчынґбоіонґерра|Ігольчастае дрэва й аўстралійскія пліскаўкі|Валасы Веранікі|
    |Тоутэ|Зорка|Любая зорка|
    |Тырыле|Прастора; начное неба|Прастора; начное неба|
    |Унурґунітэ|Даўгахвостая драўняная яшчарка|Сыґма Вялікага пса|
    |Уанджэл|Чарапаха з доўгай шыяй|Палукс|
    |Уар|Варона|Канопус|
    |Уарэпіл|Клінахвосты арол|Сырыюс|
    |Уаррынґ|Ґаляктыка|Млечны шлях|
    |Уээткурк|Пеўчы яванскі жаўрук|Зорка ў Валапасе на захаж ад Арктура|
    |Уон|Бумэранг|Паўднёвая карона|
    |Ерэдэткурк|Савіны ляляк|Ахернар|
    |Юрээ|Какаду са сьмешным хвастом|Кастор|

note: Boorong sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by *[John Morieson](http://www.johnmorieson.com)* and *[Alex Cherney](http://www.terrastro.com)*.
be: Гэьтая нябесная культура была створаная *[Джонам Морысанам](http://www.johnmorieson.com)* і *[Алексам Чэрні](http://www.terrastro.com)*.

note: Chinese sky culture name
en: Chinese
be: Кітайская

note: Chinese sky culture introduction section in markdown format
en: Chinese astronomy was developed independently and Chinese had its own system to connect the stars, known as "Xingguan" (Chinese: 星官; pinyin: xīngguān, meaning: Star officials). Chinese Traditional Sky Culture has far-reaching implications in East Asia. In ancient China, Xingguans and planets were associated with astrology. After thousands of years of evolution, the current Xingguans and star names was finalized in the 17th to 19th centuries.
be: Кітайская культура захоўвае адзін з найпадрабязьнейшых збораў вынікаў назіраньняў за небам да 18 ст., калі заходняя астраномія зрабіла прарыў у дасьледаваньнях, пачаўшы выкарыстоўваць навуковыя мэтады.
    
    У Stellarium на гэты час маецца толькі траціна кітайскага збору Сіньґуан (на кітайскай: 星官; на піньінь: xīngguān), кітайскія назвы зорак адсутнічаюць. Праект пад кіраўніцтвам Ґ.С.К.Лі працуе над пабудовай поўнай кітайскай нябеснай культуры для Stellarium на падставе зьвестак з *Ісянькаочэнь* (на кітайскай: 儀象考成; на піньінь: yíxiàngkǎochéng), імпэратарскага попісу астраноміі, скончанага ў 1756 годзе, які зьяўляецца галоўнай крыніцай кітайскіх назваў сіньґуан і зорак, якія выкарыстоўваюцца й сёньня.

note: Chinese sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was initially contributed by *Karrie Berglund* of Digitalis Education Solutions, Inc. based on Hong Kong Space Museum star maps (no longer available online).
    
    Sun Shuwei [sunshuwei.hi@foxmail.com](mailto:sunshuwei.hi@foxmail.com) replenishes more than 200 Xingguans and more than 3,000 stars, based primarily on the book*Chinese and Western Contrast Star Chart and Catalogue 1950.0* by Yi Shitong, and add the description.
be: Гэтая нябесная культура была створаная *Кэры Бэрґлунд* з Дыджыталіс Эдукэйшн Салюшнз на падставе [Зорных карт Касьмічнага музэю Ганконґа](http://www.lcsd.gov.hk/CE/Museum/Space/StarShine/HKSkyMap/e_starshine_hkskymap.htm).

note: Egyptian sky culture name
en: Egyptian
be: Эгіпэцкі

note: Egyptian sky culture introduction section in markdown format
en: Late Egyptian astronomy/astrology follows that of Greco/Roman culture. The belief that the stars could influence human destiny does not appear to have reached Egypt until the Ptolemaic period. The temple of Hathor at Denderah dates from Ptolemaic times, probably the first century BCE, and has a wonderful illustration of the sky that illustrates this point.
be: Позьняя эґіпэцкая астраномія/астралёґія базуюцца на грэка-раманскай культуры. Перакананьне, што зоркі могуць уплываць на лёс чалавека, напэўна, прыйшлі ў Эґіпэт не раней за часы Пталемэяў. Храм Хатор у Дэндэра, пабудаваны ў часы дынастыі Пталемэяў, найхутчэй у першым стагодзьдзі да нашай эры, мае выдатны відарыс неба, які пацьвярджае гэтую думку.

note: Egyptian sky culture description section in markdown format
en: However there were differences in names. For example, Cancer the Crab is represented by the Scarab Beetle. The figure of the Lion near the Scales (which is not the zodiacal Lion) is the constellation Centaurus [#1].
    
    Earlier constellations are more problematic, but some indications exist that some modern zodiac signs are very ancient indeed [#2], although the constellations did change significantly over time [#3].
    
    The Egyptians recognized five planets and called them the "stars that knew no rest". Their movement across the heavens reminded the Egyptians of the five gods sailing across the sky in their solar barque (boat). The planet now known as Jupiter was called "Horus Who Limits the Two Lands"; Mars was "Horus of the Horizon"; Mercury was "Sebegu", associated with Set; Saturn was "Horus the Bull of the Sky"; and Venus was "the God of the Morning" [#7].
be: Аднак маюцца адрозьненьні ў назвах. Напрыклад, Рак адлюстраваны ў выглядзе Жука скарабея. Постаць Ільва побач з Шалямі (які не зьяўляецца задыякальным Ільвом) — сузор'е Цэнтаўр [#1].
    
    Ранейшыя сузор'і яшчэ больш праблемныя, але пэўныя прыкметы паказваюць, што некаторыя сучасныя задыякальныя знакі зьяўляюцца сапраўды вельмі старажытнымі [#2], хаця за доўгія часы сузор'і значна зьмяніліся [#3].

note: Egyptian sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: Gary D. Thompson. *Ancient Zodiacs, Star Names, and Constellations: Essays and Annotated Bibliographies*. Section 11: *Episodic survey of the history of the Occidental/Oriental constellations, and significant investigators.* [Illustration 17: *Mithraic uranography*](http://members.westnet.com.au/Gary-David-Thompson/page11-17.html).
     - [#2]: [Three archaic Egyptian constellations used as seasonal markers?](http://www.catchpenny.org/thoth/3arch.htm)
     - [#3]: Gary D. Thompson. *Ancient Zodiacs, Star Names, and Constellations: Essays and Annotated Bibliographies*. Section 11: *Episodic survey of the history of the Occidental/Oriental constellations, and significant investigators.* [Illustration 15: *Farnese celestial globe*](http://members.westnet.com.au/Gary-David-Thompson/page11-15.html).
     - [#4]: [http://ecuip.lib.uchicago.edu/diglib/science/cultural_astronomy/cultures_egypt-2.html](http://ecuip.lib.uchicago.edu/diglib/science/cultural_astronomy/cultures_egypt-2.html)
     - [#5]: [http://www.egyptologyonline.com/astronomy.htm](http://www.egyptologyonline.com/astronomy.htm)
     - [#6]: [http://www.starteachastronomy.com/egyptian.html](http://www.starteachastronomy.com/egyptian.html)
     - [#7]: <notr>Pat Remler: Egyptian mythology A to Z / 3rd ed., 2010, Chelsea House, ISBN 978-1-60413-926-6</notr>
be:  - [#1]: Gary D. Thompson. *Ancient Zodiacs, Star Names, and Constellations: Essays and Annotated Bibliographies*. Section 11: *Episodic survey of the history of the Occidental/Oriental constellations, and significant investigators.* [Illustration 17: *Mithraic uranography*](http://members.westnet.com.au/Gary-David-Thompson/page11-17.html).
     - [#2]: [Three archaic Egyptian constellations used as seasonal markers?](http://www.catchpenny.org/thoth/3arch.htm)
     - [#3]: Gary D. Thompson. *Ancient Zodiacs, Star Names, and Constellations: Essays and Annotated Bibliographies*. Section 11: *Episodic survey of the history of the Occidental/Oriental constellations, and significant investigators.* [Illustration 15: *Farnese celestial globe*](http://members.westnet.com.au/Gary-David-Thompson/page11-15.html).
     - [#4]: [http://ecuip.lib.uchicago.edu/diglib/science/cultural_astronomy/cultures_egypt-2.html](http://ecuip.lib.uchicago.edu/diglib/science/cultural_astronomy/cultures_egypt-2.html)
     - [#5]: [http://www.egyptologyonline.com/astronomy.htm](http://www.egyptologyonline.com/astronomy.htm)
     - [#6]: [http://www.starteachastronomy.com/egyptian.html](http://www.starteachastronomy.com/egyptian.html)
     - [#7]: Pat Remler: Egyptian mythology A to Z / 3rd ed., 2010, Chelsea House, ISBN 978-1-60413-926-6

note: Egyptian sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by *Karrie Berglund* of Digitalis Education Solutions, Inc. based on the paper "A Map of the Ancient Egyptian Firmament” by Juan Antonio Belmonte.
    
    This sky culture was updated by misibacsi (names of planets)
be: Гэтая нябесная культура была створаная *Кэры Бэрґлунд* з Дыджыталіс Эдукэйшн Салюшнз на падставе артыкулу Хуана Антонія Бэльмонтэ «Карта старажытнага эґіпэцкага купалу неба».

note: Hawaiian Starlines sky culture name
en: Hawaiian Starlines
be: Гавайскія лініі зорак

note: Indian Vedic sky culture name
en: Indian Vedic
be: Індыйскія ведычныя

note: Indian Vedic sky culture introduction section in markdown format
en: Vedic sky culture with some commonly known constellations related to Nakṣatra-s.
be: Ведычная культура зь некаторымі вядомымі сузор'ямі, зьвязанымі з Накшатра.

note: Indian Vedic sky culture authors section in markdown format
en:  - Tanmoy Saha
     - Contributors from the [sanskrit-coders community](https://github.com/sanskrit-coders) (esp [Vishvas Vasuki](https://github.com/vvasuki/)).
be: Танмой Саха

note: Inuit sky culture name
en: Inuit
be: Інуіцкая

note: Japanese Yasui Map sky culture introduction section in markdown format
en: Most astronomical observation in the Japan until the Meiji Restoration was closely tied to astrological purposes. For ancient Chinese and later Korean and Japanese cartographers four seasons and four cardinal directions is marked as four talismanic animals - the Azure Dragon of the East (Spring), the Red Bird of the South (Summer), the White Tiger of the West (Fall), and the "Genbu" (Black Tortoise) of the North (Winter). Corresponding to each of the talismanic animals the celestial "palaces" were seven *sei shuku* or what are sometimes called "lunar lodges". The moon "stations" or "lodges" probably may be used to determine position of sun and planets as well as the moon, and their number may or may not have been related to the period of the moon's orbit. Origins of these associations are obscure and even controversial.
be: Большасьць астанамічных назіраньняў у Японіі да часоў Рэстаўрацыі Мэйдзі былі шчыльна зьвязаныя з асталёґіяй. Для старажытных кітайскіх, а пазьней карэйскіх і японскіх картоґрафаў чатыры пары году й чатыры напрамкі сьвету пазначаныя чатырма жывёламі-талісманамі — Блакітным драконам Усходу (Вясна), Чырвонай птушкай поўдня (Лета), Белым тыґрам Захаду (Восень) і «Ґэнбу» (Чорнай чарапахай) Поўначы. Кожнай жывёле-талісману адпавядае свай нябесны «палац» зь сямю *сэі шуку*, якія яасам называліся «прытулкі Месяца». «Месцы» ці «прытулкі» Месяца, магчыма, выкарыстоўваліся для вызначэньня становішча Сонца й плянэт, а таксама Месяца, і іхная колькасьць можа, а можа і не, зьвязаная з пэрыядам арбіты Месяца. Паходжаньне гэтых прывязак цьмянае, а часам і супярэчлівае.

note: Japanese Yasui Map sky culture description section in markdown format
en: Determination of the talismanic animals and associated star "palaces" together with the associated 28 *sei shuku* or lunar lodges represent some of the most complex aspects of Asian "astronomy". An apparent anomaly is the fact that the actual positional path of the sun seems to move in a direction opposite the seasonal associations of Spring and Fall. Some scientists argues that this is due to the animals and sei shuku being created some 17 to 18 millennia ago (precession creating the anomaly), but it does not really explain the apparent "backward" motion of the sun through seasons.
    
    According to some scientists, the talismanic animals with their associated sei shuku were probably used in conjunction with the direction to which the handle of the big dipper (often called the "North Seven Stars" in China, Korea, and Japan) pointed at the equinoxes and solstices. Before the Christian Era, when the sei shuku were created, the big dipper did not appear to set, because they had a relatively "higher" position than now.
    
    Like myths and traditions in Western cultures, these views still wield influence in the daily life of people in China, Korea, and Japan (this despite quite prominent scientific literacy). However, it should be pointed out that astrological divination in China, Korea and Japan was and is rather complex.
    
    The lore related to moon stations is one of the most interesting aspects of Asian Ethnoastronomy. Japanese interpretations of these associations tended to revolve around agricultural needs and animistic views of nature. Unlike many Western myths and traditions, japanese gods in the similitude of the talismanic animals can be seen as manifestations of nature.
    
    Below is an example of a star chart from Edo Era Japan.
    
    ![](illustrations/chart.png)
    
    *Close-Up of Yasui's Map Showing the First 15 Moon Stations*
    
    ### The Azure Dragon of the East (Spring)
    
    The 7 Moon Stations of the "East" or "Blue Dragon".
    
    |<notr>#</notr>|Chinese Character|Meaning|Key Star|Japanese Name|
    |-----------------------------------------------------------------------------|-----------------|-------|--------|-------------|
    |<notr>1</notr>|![](illustrations/mn01.png)|Horn(s), perhaps Angle, Corner|<notr>&alpha; Vir</notr>|<notr>SuBoshi</notr>|
    |<notr>2</notr>|![](illustrations/mn02.png)|Neck, Throat|<notr>&kappa; Vir</notr>|<notr>AmiBoshi</notr>|
    |<notr>3</notr>|![](illustrations/mn03.png)|Root, perhaps Shoulder or Base|<notr>&iota; Lib; </notr>sometimes<notr> &alpha; Lib</notr>|<notr>TomoBoshi</notr>|
    |<notr>4</notr>|![](illustrations/mn04.png)|Chamber, perhaps Breasts|<notr>&delta; Sco; </notr>sometimes<notr> &pi; Sco</notr>|<notr>SoiBoshi</notr>|
    |<notr>5</notr>|![](illustrations/mn05.png)|Heart|<notr>&sigma; Sco</notr>|<notr>NakagoBoshi</notr>|
    |<notr>6</notr>|![](illustrations/mn06.png)|Tail|<notr>&mu; Sco</notr>|<notr>AshitareBoshi</notr>|
    |<notr>7</notr>|![](illustrations/mn07.png)|Basket|<notr>&gamma; Sgr; </notr>sometimes<notr> &eta; Sgr</notr>|<notr>MiBoshi</notr>|
    
    ### The "Genbu" (Black Tortoise) of the North (Winter)
    
    The 7 Moon Stations of the "North" (Genbu) or "Black Tortoise of Winter" (also "Somber" or "Black" Warrior).
    
    |<notr>#</notr>|Chinese Character|Meaning|Key Star|Japanese Name|
    |-----------------------------------------------------------------------------|-----------------|-------|--------|-------------|
    |<notr>8</notr>|![](illustrations/mn08.png)|Dipper; Measure|<notr>&phi; Sgr</notr>|<notr>HikitsuBoshi</notr>|
    |<notr>9</notr>|![](illustrations/mn09.png)|Cow|<notr>&beta; Cap</notr>|<notr>InamiBoshi</notr>|
    |<notr>10</notr>|![](illustrations/mn10.png)|Woman; perhaps Waiting Maid|<notr>&epsilon; Aqr</notr>|<notr>UrukiBoshi</notr>|
    |<notr>11</notr>|![](illustrations/mn11.png)|Emptiness|<notr>&beta; Aqr</notr>|<notr>TomiteBoshi</notr>|
    |<notr>12</notr>|![](illustrations/mn12.png)|Roof Top, perhaps Danger, Steep|<notr>&alpha; Aqr</notr>|<notr>UmiyameBoshi</notr>|
    |<notr>13</notr>|![](illustrations/mn13.png)|Room, perhaps Encampment|<notr>&alpha; Peg</notr>|<notr>HatsuiBoshi</notr>|
    |<notr>14</notr>|![](illustrations/mn14.png)|Wall|<notr>&gamma; Peg</notr>|<notr>NamameBoshi</notr>|
    
    ### The White Tiger of the West (Fall)
    
    The 7 Moon Stations of the "West" or "White Tiger".
    
    |<notr>#</notr>|Chinese Character|Meaning|Key Star|Japanese Name|
    |-----------------------------------------------------------------------------|-----------------|-------|--------|-------------|
    |<notr>15</notr>|![](illustrations/mn15.png)|Stride, Foot|<notr>&delta; And</notr>|<notr>TokakiBoshi</notr>|
    |<notr>16</notr>|![](illustrations/mn16.png)|Hill, Lasso; perhaps Bellows|<notr>&beta; Ari</notr>|<notr>TataraBoshi</notr>|
    |<notr>17</notr>|![](illustrations/mn17.png)|Stomach|<notr>35 Ari</notr>|<notr>EkieBoshi</notr>|
    |<notr>18</notr>|![](illustrations/mn18.png)|Stopping Place, United; perhaps "Getting Together"|<notr>17 Tau; </notr>sometimes<notr> 16 Tau</notr>|<notr>SubaruBoshi</notr>|
    |<notr>19</notr>|![](illustrations/mn19.png)|Net; perhaps related to Rain|<notr>&epsilon; Tau</notr>|<notr>AmefuriBoshi</notr>|
    |<notr>20</notr>|![](illustrations/mn20.png)|Turtle Snout, perhaps Tuft on Owl's Head|   |<notr>TorokiBoshi</notr>|
    |<notr>21</notr>|![](illustrations/mn21.png)|Investigator, Three|<notr>&delta; Ori; </notr>sometimes<notr> &beta; Ori</notr>|<notr>KagasukiBoshi</notr>|
    
    ### The Red Bird of the South (Summer)
    
    The 7 Moon Stations of the "South" or "Red Bird".
    
    |<notr>#</notr>|Chinese Character|Meaning|Key Star|Japanese Name|
    |-----------------------------------------------------------------------------|-----------------|-------|--------|-------------|
    |<notr>22</notr>|![](illustrations/mn22.png)|Well|<notr>&mu; Gem</notr>|<notr>ChichiriBoshi</notr>|
    |<notr>23</notr>|![](illustrations/mn23.png)|Ogre, Devil, perhaps Ghost|<notr>&delta; Cnc; </notr>sometimes<notr> &theta; Cnc</notr>|<notr>TamahomeBoshi</notr>|
    |<notr>24</notr>|![](illustrations/mn24.png)|Willow|<notr>&delta; Hya</notr>|<notr>NurikoBoshi</notr>|
    |<notr>25</notr>|![](illustrations/mn25.png)|Stars|<notr>&alpha; Hya</notr>|<notr>HotohoriBoshi</notr>|
    |<notr>26</notr>|![](illustrations/mn26.png)|Stretched Net|<notr>&nu; Hya</notr>|<notr>ChirikoBoshi</notr>|
    |<notr>27</notr>|![](illustrations/mn27.png)|Wings|<notr>&alpha; Crt</notr>|<notr>TasukiBoshi</notr>|
    |<notr>28</notr>|![](illustrations/mn28.png)|Chariot Cross-Board, perhaps strings of Koto|<notr>&gamma; Crv</notr>|<notr>MitsukakeBoshi</notr>|
be: Выэначэньне жывёл-талісманаў і зьвязаных зорных «палацаў» разам са зьвязанымі 28 *сэі шуку* ці «прытулкамі Месяца» — гэта адзін з найскладанейшых бакоў азіяцкай «астраноміі». Яўнай анамаліяй зьяўляецца тая акалічнасьць, што сапраўдны напрамак руху Сонца супрацьлеглы напрамку прывязкі да пор году Вясны й Восені. Некаторыя навукоўцы сьцярджаюць, што гэта таму, што жывёлы й сэі шуку былі створаныя 17-18 тысячагодзьдзяў таму (анамалія ўтварылася праз прэцэсію), але гэта, насамрэч, не тлумачыць яўнага «зваротнага» руху Сонца праз поры году.
    
    Паводле некаторых навукоўцаў, жывёлы-талісманы й іхныя зьвязаныя сэі шуку выкарыстоўваліся, магчыма, у зьвязку з напрамкам, у якім ручка вялікага каўша (часта ў Кітаі, Карэі й Японіі называецца як «Сем паўночных зорак») паказвае на сонцастаяньні й раўнадзенствы. У дахрысьціянскую эпоху, калі былі створаныя сэі шуку, вялікі коўш не заходзіў, бо ён займаў «больш высокае» становішча, чым цяпер.
    
    Як і ў заходняй культуры, міты й традыцыі ўсё яшчэ маюць уплыў на штодзённае жыцьцё людзей у Кітаі, Карэі й Японіі (нягледзячы на відавочную навукавую абазнанасьць). Аднак, варта адзначыць, што астраляґічнае гаданьне ў Кітаі, Карэі й Японіі было й ёсьць даволі складаным.
    
    Веды, зьвязаныя са стаянкамі Месяца — гэта адзін з найцікавейшых бакоў азіяцкай этнаастраноміі. Японскія інтэрпрэтацыі гэтых прывязак абарачаліся вакол сельскагаспадарчых патрэб і анімістычнага бачаньня прыроды. У адрозьненьне ад шмат якіх заходніх мітаў і традыцый, японскіх багоў у іх падабенстве да жывёл-талісманаў можна разгладаць як праявы прыроды.
    
    Ніжэй прыклад карты зорак часоў эпохі Эдо.
    
    ![](illustrations/chart.png)
    
    *Буйны плян Карты Ясуі, якая паказвае першыя 15 стаянак Месяца*
    
    ### Блакітны дракон Усходу (Вясна)
    
    7 стаянак Месяца «Усходу» ці «Блакітны дракон».
    
    |№|Кітайскі знак|Значэньне|Галоўная зорка|Назва японскай|
    |---|-------------|---------|--------------|--------------|
    |1|![](illustrations/mn01.png)|Рог(і), магчыма, Вугал ці Кут|Альфа Дзевы|Су Бошы|
    |2|![](illustrations/mn02.png)|Шыя, Горла|Капа Дзевы|Амі Бошы|
    |3|![](illustrations/mn03.png)|Корань, магчыма, Плечы ці Аснова|Ёта Шаляў; часам Альфа Lib|Томо Бошы|
    |4|![](illustrations/mn04.png)|Спальня, магчыма, Грудзі|Дэльта Скарпіёна; часам Пі Скарпіёна|Соі Бошы|
    |5|![](illustrations/mn05.png)|Сэрца|Сыґма Скарпіёна|Накаґо Бошы|
    |6|![](illustrations/mn06.png)|Хвост|Мю Скарпіёна|Ашытарэ Бошы|
    |7|![](illustrations/mn07.png)|Кош|Ґама Стральца, часам Эта Стральца|Мі Бошы|
    
    ### «Ґэнбу» (Чорная чарапаха) Поўначы (Зіма)
    
    7 стаянак Месяца «Поўначы» (Ґэнбу) ці «Чорная чарапаха зімы» (таксама «Змрочны» ці «Чорны» воін).
    
    |№|Кітайскі знак|Значэньне|Галоўная зорка|Назва японскай|
    |---|-------------|---------|--------------|--------------|
    |8|![](illustrations/mn08.png)|Конаўка; Мера|Фі Стральца|Хікіцу Бошы|
    |9|![](illustrations/mn09.png)|Карова|Бэта Казарога|Інамі Бошы|
    |10|![](illustrations/mn10.png)|Жанчыма, магчыма, «Удава, якая чакае»|Эпсылян Вадаліва|Уруку Бошы|
    |11|![](illustrations/mn11.png)|Пустэча|Бэта Вадаліва|Томітэ Бошы|
    |12|![](illustrations/mn12.png)|Вільчак, магчыма, Небясьпека, Схіл|Альфа Вадаліва|Уміямэ Бошы|
    |13|![](illustrations/mn13.png)|Пакой, магчыма, Ляґер|Альфа Пэґаса|Хацуі Бошы|
    |14|![](illustrations/mn14.png)|Сьцяна|Ґама Пэґаса|Намамэ Бошы|
    
    ### Белы тыґр Захаду (Восень)
    
    7 стаянак Месяца «Захаду» ці «Белы тыґр».
    
    |№|Кітайскі знак|Значэньне|Галоўная зорка|Назва японскай|
    |---|-------------|---------|--------------|--------------|
    |15|![](illustrations/mn15.png)|Сягень, Нага|Дэльта Андрамэды|Токакі Бошы|
    |16|![](illustrations/mn16.png)|Пагорак, Аркан; магчыма, Мяхі (кавальскія)|Бэта Авена|Татара Бошы|
    |17|![](illustrations/mn17.png)|Страўнік|35 Авена|Экіэ Бошы|
    |18|![](illustrations/mn18.png)|Прыпынак, Аб'яднаныя; магчыма, «Задзіночаньне»|17 Цяльца; часам 16 Цяльца|Субару Бошы|
    |19|![](illustrations/mn19.png)|Сетка; магчыма, зьвязана з Дажджом|Эпсылян Цяльца|Амэфуры Бошы|
    |20|![](illustrations/mn20.png)|Морда Чарапахі, магчыма, «Чуб на галаве савы»|Альфа Арыёна|Торокі Бошы|
    |21|![](illustrations/mn21.png)|Сьледчы, Тры|Дэльта Арыёна; часам Бэта Арыёна|Каґасукі Бошы|
    
    ### Чырвоная птушка поўдня (Лета)
    
    7 стаянак месяца «Поўдня» ці «Чырвонай птушкі».
    
    |№|Кітайскі знак|Значэньне|Галоўная зорка|Назва японскай|
    |---|-------------|---------|--------------|--------------|
    |22|![](illustrations/mn22.png)|Калодзеж|Мю Блізьнят|Чычыры Бошы|
    |23|![](illustrations/mn23.png)|Волат, Д'ябал, магчыма, Прывід|Дэльта Рака; часам Тэта Рака|Тамахомэ Бошы|
    |24|![](illustrations/mn24.png)|Вярба|Дэльта Гідры|Нурыко Бошы|
    |25|![](illustrations/mn25.png)|Зоркі|Альфа Гідры|Хотохоры Бошы|
    |26|![](illustrations/mn26.png)|Расьцягнутая сетка|Ню Гідры|Чырыко Бошы|
    |27|![](illustrations/mn27.png)|Крылы|Альфа Чашы|Тасукі Бошы|
    |28|![](illustrations/mn28.png)|Крыжавіна калясьніцы, магчыма, струны Кота|Ґама Крумкача|Міцукаке Бошы|

note: Japanese Yasui Map sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: <notr>[A Cultural History of Astronomy in Japan](http://www.academia.edu/5293593/A_Cultural_History_of_Astronomy_in_Japan)</notr> by Steve Renshaw
be: <ul> <li>[#1]: Steve Renshaw, Saori Ihara <a href='http://www2.gol.com/users/stever/charts.htm' class='external text' rel='nofollow'>Star Charts and Moon Stations</a> (абноўлена ў красавіку 2010 г.)</li> </ul>

note: Kamilaroi/Euahlayi sky culture name
en: Kamilaroi/Euahlayi
be: Каміларой/Эуаглаі

note: Kamilaroi/Euahlayi sky culture introduction section in markdown format
en: The Kamilaroi (also known as Gomeroi) and Euahlayi peoples are Australian Aboriginal cultural groups located in the northern part of New South Wales. They have survived European invasion and loss of much of their country. Their culture and connection to country remains strong, including an extensive cultural astronomy first recorded in the 1860s.
be: Народы Каміларой, таксама вядомыя як Ґамэрой, і Эуаглаі — гэта аўстралійскія абарыґенныя культурныя ґрупы, якія месьцяцца ў ў паўночнай частцы Новага паўднёвага Ўэльса. Яны перажылі нашэсьце эўрапейцаў і страцілі значную частку сваёй зямлі. Яны захоўваюць культуру й трывалую повязь з роднай зямлёй, у тым ліку астранамічную традыцыю, упершыню запісаную ў 1860-х гг.

note: Kamilaroi/Euahlayi sky culture description section in markdown format
en: ### Background
    
    This Stellarium Skyculture is the result of a Higher Degree Research project by Robert Fuller at Macquarie University, Sydney, finishing in 2014. Stellarium was chosen as a part of the project for Giving Back of the collected knowledge to the Kamilaroi and Euahlayi communities in the form of a documentary video (Star Stories of the Dreaming) and a student's Study Guide. Clips from the Stellarium were used in the documentary to illustrate certain sky objects.
be: ### Заўвага
    
    Гэтая культура Stellarium зьяўляеца вынікам дасьледніцкага праекту на атрыманьне Вышэйшай ступені Робэрта Фулера з унівэрсытэту Макуоры, Сыднэй, скончанага ў 2014 г. Stellarium быў выбраны як як частка праекту Вяртаньня сабраных ведаў супольнасьцям Каміларой і Эуаглаі ў форме дакумэнтальнага відэа (Зорныя апавяданьні мары) і студэнцкага навучальнага дапаможніка. Кліпы з Stellarium выкарыстоўваліся ў фільме для ілюстрацыі пэўных нябесных аб'ектаў.

note: Korean sky culture name
en: Korean
be: Карэйская

note: Korean sky culture introduction section in markdown format
en: The Chinese, Korean, and Japanese constellations have the same origin and look very similar in shape. They are represented respectively in the Dun Huang starmap from the 8th century, the Cheon-Sang-Yeol-Cha-Bun-Ya-Ji-Do map and in the Kitora skymap painted in A.D.7C ~ 8C. Their positions and their names are similar in the Chinese alphabet. The name of the constellations first appear in the Records of the Grand Historian(史記) in Han dynasty describing Xia dynasty in about 2000 B.C.
be: Кітайскія, карэйскія й японскія сузор'і маюць агульнае паходжаньне й вельмі падобна выглядаюць. Яны адлюстраваныя, адпаведна, у зорнай карце 8-га ст. Дунхуана, карце Чхэн-сан-ель-чха-бун-я-джы-до й зорнай карце Кітора, нарысаванай у 7-8 ст. н.э. Іхныя становішчы й імёны падобныя на кітайскі альфабэт. Назвы сузор'яў упершыню зьявіліся ў Запісах Вялікага гісторыка(史記) каля 2000 г. да н.э.

note: Korean sky culture description section in markdown format
en: ### Origin
    
    The 272 constellations displayed in this Stellarium sky culture are based on the Cheon-Sang-Yeol-Cha-Bun-Ya-Zi-Do, the Korean Constellation map, which was carved on the stone on 1395 but has its origin from another sky map which existed about 2,000 years ago. This map represents 1467 stars in about 190 constellations whose shapes are slightly different from the chinese ones. The interpretation of the map is not easy: the map is so old that only about 300 stars are found to match with the real stars. All the stars of the map were drawn on a circle, so the equator seems smaller than the southern limit. Because the density of constellation does not change with respect to the position, the position and the size of the constellations were somewhat altered in a way unknown by the author. It is assumed that there should be no bright stars which do not belong to any constellations. The work of the author is subject to interpretation, and could be changed at a later time. It will however roughly show what the Korean Constellation are like.
be: ### Паходжаньне
    
    Паказаныя ў гэтай нябеснай культуры Stellarium 272 сузор'і ґрунтуюцца на Чхэн-сан-ель-чха-бунь-я-джы-до, карэйскай карце сузор'яў, выбітай на камені ў 1395 г., але сама яна мае ґрунтуецца на іншай карце неба, якая існавала прыблізна 2000 гадоў назад. Гэтая карта адлюстроўвае 1467 зорак у амаль 190 сузор'ях, чые абрысы крыху адрозьніваюцца ад кітайскіх. Інтэрпрэтаваць карту ня лёгка: карта такая старая, што толькі для прыблізна 300 зорак былі адшуканыя рэальныя адпаведнікі. Усе зоркі карты нарысаваныя па коле, з-за чаго экватар здаецца меншым за паўднёвую граніцу. З-за таго, што шчыльнасьць сузор'яў не зьмяняецца адпаведна іхнаму становішчу, становішчы й памеры сузор'яў былі зьмененыя нейкім невядомым аўтару чынам. Аўтар лічыў, што няма яркіх зорак, якія не належаць ні да якога сузор'я. Вынік працы аўтара залежыць ад інтэрпрэтацыі й можа зьмяніцца ў пазьнейшы час. Аднак ужо збольшага зразумела, на што падобныя карэйскія сузор'і.

note: Korean sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: [Cheonsang Yeolcha Bunyajido](http://en.wikipedia.org/wiki/Cheonsang_Yeolcha_Bunyajido)
be:  - [#1]: [Чхэнсан ельчха буньяджыда](http://en.wikipedia.org/wiki/Cheonsang_Yeolcha_Bunyajido)

note: Korean sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by Stellarium user *[Jeong, Tae-Min](http://user.chollian.net/~jtm71/)*
be: Гэтая нябесная культура была створаная карыстальнікам Stellarium *[Тэ-мін Джонам](http://user.chollian.net/~jtm71/)*

note: Lokono sky culture name
en: Lokono
be: Лакока

note: Macedonian sky culture name
en: Macedonian
be: Македонскія

note: Macedonian sky culture introduction section in markdown format
en: Ethnoastronomical research among Macedonian people began in 1982, organized by the Planetarium at Youth Cultural Centre. In the past years, around 140 villages in Republic of Macedonia have been visited and over 1500 inhabitants have been interviewed and surveyed. All collected information from the population have been published in the book “Sky over Macedonia” (Cenev G, 2004). An integral part of this book is the Sky map of Macedonian people which has been reconstructed based on the descriptions of constellations known to elderly inhabitants of Macedonian villages (Cenev G., 2000).
be: Этнаастранамічныя дасьледаваньні сярод македанян пачаліся ў 1982 годзе, яны былі арґанізаваныя плянэтарыем пры Моладзевым культурным цэнтры. За апошнія гады было наведана каля 140 вёсак і праінтэрвіювана больш за 1500 іхным насельнікаў. Уся сабраная ў насёльніцтва інфармацыя была апублікаваная ў кнізе «Неба па-над Македоніяй» (Cenev G, 2004). Асноўнай часткай гэтай кнігі зьяўляецца карта неба мякеданян, рэканструяваная паводле апісаньняў сузор'яў, вядомых старэйшым жыхарам македонскіх вёсак (Cenev G., 2000).

note: Macedonian sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: [Macedonian Research Society](http://mid.org.mk/ethnoastronomy/)
     - [#2]: [Cenev, Gjore (1985). *The astronomical knowledge of the south-west Macedonia's people.* "Publications of the Astronomical Society of "Rudjer Bošković", No. 4, p. 139 - 146". Belgrade, Yugoslavia](http://adsabs.harvard.edu/abs/1985PASRB...4..139C)
     - [#3]: Cenev, Gjore (2004). *Sky Map of Macedonian People.* Skopje, Mladinski kulturen centar.
     - [#4]: Cenev, Gjore (2004). *Neboto nad Makedonija [Sky over Macedonia].* Skopje, Mladinski kulturen centar.
     - [#5]: [Cenev, Gjore (2008). *Macedonian Folk Constellations.* Publications of the Astronomical Observatory of Belgrade, vol. 85, p. 97-109. Belgrade, Serbia.](http://adsabs.harvard.edu/abs/2008POBeo..85...97C)
     - [#6]: [Cenev, Gjore (2014). *The Ancient Sky Map Of The Macedonian People.* Cosmos – The Journal of the Traditional Cosmology Society, volume 30, Edinburgh, Scotland, United Kingdom.](http://www.academia.edu/18707131/The_Ancient_Sky_Map_Of_The_Macedonian_People)
be:  - [#1]: [Македонскае дасьледніцкае таварыства](http://mid.org.mk/ethnoastronomy/)
     - [#2]: [Cenev, Gjore (1985). *The astronomical knowledge of the south-west Macedonia's people.* "Publications of the Astronomical Society of "Rudjer Bošković", No. 4, p. 139 - 146". Belgrade, Yugoslavia](http://adsabs.harvard.edu/abs/1985PASRB...4..139C)
     - [#3]: Cenev, Gjore (2004). *Sky Map of Macedonian People.* Skopje, Mladinski kulturen centar.
     - [#4]: Cenev, Gjore (2004). *Neboto nad Makedonija [Sky over Macedonia].* Skopje, Mladinski kulturen centar.
     - [#5]: [Cenev, Gjore (2008). *Macedonian Folk Constellations.* Publications of the Astronomical Observatory of Belgrade, vol. 85, p. 97-109. Belgrade, Serbia.](http://adsabs.harvard.edu/abs/2008POBeo..85...97C)
     - [#6]: [Cenev, Gjore (2014). *The Ancient Sky Map Of The Macedonian People.* Cosmos – The Journal of the Traditional Cosmology Society, volume 30, Edinburgh, Scotland, United Kingdom.](http://www.academia.edu/18707131/The_Ancient_Sky_Map_Of_The_Macedonian_People)

note: Macedonian sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by *Vancho Stojkoski* and *Gjore Cenev* from Macedonian Research Society based primarily on the book **Sky over Macedonia** by Cenev G, 2004.
be: Гэтая культура створая *Vancho Stojkoski* і *Gjore Cenev* з Македонскага дасьледніцкага таварыства паводле кнігі **Неба па-над Македоніяй** (Cenev G, 2004).

note: Maori sky culture name
en: Maori
be: Маоры

note: Maori sky culture authors section in markdown format Tongan sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by Stellarium user *Dan Smale*, smaledaniel(at)outlook.com
be: Гэтая нябесная культура была створаная карыстальнікам Stellarium *Дэнам Смэйлам*, d.smale(at)niwa.co.nz

note: Maya sky culture name
en: Maya
be: Мая

note: Modern sky culture name
en: Modern
be: Сучасная

note: Modern (Chinese) sky culture name
en: Modern (Chinese)
be: Сучасная (Кітайская)

note: Modern (O. Hlad) sky culture name
en: Modern (O. Hlad)
be: Сучасная (O. Hlad)

note: Modern (IAU) sky culture name
en: Modern (IAU)
be: Сучасная (МАЗ)

note: Modern (H.A. Rey) sky culture name
en: Modern (H.A. Rey)
be: Сучасная (H.A. Rey)

note: Modern (H.A. Rey) sky culture introduction section in markdown format
en: During the 19th century the use and further editions of richly illustrated atlases with sumptuously engraved mythological figures fell out of fashion. The stars of the constellations in atlases of that time started to be shown connected with line patterns ("stick figures"), which however appear sometimes only to have been used to indicate which stars belong to which constellation. Over several decades the figures had ceased to resemble the figures they were named after and appeared incomprehensible to beginning stargazers in the middle of the 20th century.
be: На працягу 19-га стагодзьдзя выкарыстаньне й далейшае паляпшэньне багата ілюстраваных атлясаў пышна аформленых міталяґічнымі фіґурамі выйшла з моды. Зоркі сузор'яў у атлясах таго часу пачалі паказваць злучанымі з дапамогай ліній («рысункі з рысак»), якія, аднак, часам паказвалі толькі прыналежнасьці зоркі да пэўнага сузор'я. Празь некалькі дзесяцігодзьдзяў іхныя фіґуры перасталі нагадваць аб'екты, у гонар якіх яны былі названыя, і сталі незразумелымі для астраномаў-пачаткоўцаў сярэдзіны 20-га стагодзьдзя.

note: Modern (H.A. Rey) sky culture description section in markdown format
en: <img src="illustrations/Rey_cover.png" width="150" align="right"/> H. A. Rey (Hans Augusto Reyersbach) (1898-1977), an artist and author of children's books of German descent but emigrated to the USA, published his answer to this problem in 1952 with the book *The Stars - A New Way To See Them*[#1][#2].
    
    ### The Constellations
    
    In this book, which has become very popular especially in the US, Rey connected the stars of every constellation "in such a way that the resulting shape makes sense." What surprised him was "that nobody has done it before. The basic idea is so simple."
    
    Rey's new stick figures make it indeed very simple to recognize the depicted constellation figures. Rey's work does not include figurative artwork, therefore this sky culture deliberately only comes with Rey's original stick figures. The constellation names were also always given in English by Rey. If you switch to "Native" name display mode, you may see exactly the spelling used in his book. Also the stars named here are limited to those included in the book.
    
    ### Rey's Figures and the Classic Constellations
    
    Rey's constellations adhere to the tradition of the Western sky culture and describes the 88 officially acknowledged constellations, with addition of asterisms of the two Dippers and the "Great Square" (of Pegasus). However, at several points Rey's figures deviate from the canonical figures described since Ptolemy's Almagest (2nd century AD), where also positions of the stars in their constellations had been described in their names. For example,
    
     - Rey inverted the figure of the Great Bear (*Ursa Major*) to look like a polar bear scenting prey. This on one hand does not have the usual problem to explain its long tail. On the other hand, the bear is not shown to walk around the pole in this orientation.
     - The Bull (*Taurus*), only the front of which is shown with long upright horns in usual depictions, is shown with a complete body including its tail, with horns stretched wide like those of a buffalo. Its bright eye *Aldebaran* now lies in its neck.
     - The head of *Hercules* is usually next to the head of *Ophiuchus*, the serpent holder, and the four stars known as "keystone" form his body. Rey makes his head out of the keystone, and the star that usually marks the hero's head is now one of his feet.
     - The Whale (*Cetus*) has been turned around, its former mouth now forming a tail fin.
     - *Pegasus* exchanged feet and head.
     - *Bootes*, the herdsman, is shown sitting and smoking a pipe (no trace of political correctness in a children's book of the 1950s... :-)
    
    ### External links
    
     - [H.A.Rey (Wikipedia)](http://en.wikipedia.org/wiki/H._A._Rey)
be: <img src="illustrations/Rey_cover.png" width="150" align="right"/> Г. А. Рэй (Ганс Аўґуста Рэерсбах) (1898-1977), мастак і аўтар дзіцячых кніжак нямецкага паходжаньня, які эміґраваў у ЗША, апублікаваў свой адказ на гэтую праблему ў 1952 г. у кнізе *Зоркі — новы спосаб глядзець на іх*[#1][#2].
    
    ### Сузор'і
    
    У гэтай кнізе, якая стала вельмі папулярнай, асабліва ў ЗША, Рэй злучыў зоркі кожнага сузор'я «такім чынам, што выніковая выява набылаа сэнс». Што зьдзівіла яго, гэта тое, «што ніхто не рабіў гэтага раней, Асноўная ідэя такая простая.»
    
    З дапамогай рысункаў з рысак, зробленых Рэем, вельмі лёгка пазнаць нарысаванае сузор'е. Праца Рэя ня ўтрымлівала мастацкіх выяў сузор'яў, таму гэтая зорная культура ўтрымлівае толькі арыґінальныя рысункі з рысак Рэя. Назвы сузор'яў Рэй заўжды падаваў у анґельскі мварыянце. Калі пераключыцца на паказ «родных» назваў, можна бачыць назвы менавіта ў такім напісаньні, як у ягонай кнізе. Таксама назвы дадзеныя толькі для зорак, уключаных у кнігу.
    
    ### Фіґуры Рэя й клясычныя сузор'і
    
    Рэя прытрымліваўся традыцыі заходняй зорнай культуру й ягоны сузор'і апісваюць 88 афіцыйна вызначаных сузор'яў, але з дадаткам астэрызмаў двух Конавак і «Вялікага квадрата» (у Пэґасе). Аднак, у пэўным месцах фіґуры Рэя адыходзяць ад кананічных, апісаных яшчэ ў «Альмаґесьце» Пталемэя (2 ст. Н.Э.), дзе таксама становішчы зорак у іхных сузор'ях былі апісаныя з дапамогай іхных імён. Напрыклад:
    
     - Рэй памяняў арыентацыю Вялікай мядзьведзіцы (*Ursa Major*), цяпер яна нібы трымае здабычу. З аднаго боку, цяпер ня трэба тлумачыць чаму ў яе такі доўгі хвост. Але зь іншага, з такой арыентацыяй мядзьведзіца больш не ходзіць вакол полюсу.
     - Бык (*Taurus*), у якога толькі пярэдняя частка з доўгмі ўзьнятымі рагамі паказаная на звычайных выявах, тут паказаны цалкам, разам з хвастом, ягоныя рогі раскінутыя ў бакі, як у буйвала. Ягонае яркае вока Альдэбаран *Aldebaran* цяпер знаходзіцца на шыі.
     - Галава Геркулеса (*Hercules*) звычайна знаходзіцца побач з галавой Зьмеяносца (*Ophiuchus*), а чатыры зоркі, вядомыя як «нарожны камень», ствараюць яго цела. Рэй зрабіў ягоную галаву з «нарожнага камяня», а зорка, якая звычайна пазначае галаву героя, цяпер адна зь ягоных ног.
     - Кіт (*Cetus*) быў цалкам зьменены, ягоны колішні рот цяпер зьяўляецца хваставым плаўніком.
     - У Пэґаса (*Pegasus*) памянялі месца між сабой ногі й галава.
     - Валапас (*Bootes*), пастух, паказаны сідзячым з люлькай з тытунём (ніякіх сьлядоў паліткарэктнасьці ў дзяцячай кніжцы 1950-х… :-)
    
    ### Вонкавыя спасылкі
    
     - [Г.А.Рэй (Анґламоўная Вікіпэдыя)](http://en.wikipedia.org/wiki/H._A._Rey)

note: Modern (H.A. Rey) sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture used to be for a long time an easy user-installable addon example contributed by Mike Richards. It has been reworked following the 41st reprint and completed with this description by Georg Zotti.
be: Гэтая зорная культура доўгі час існавала як прыклад дадатку, які карыстальнік можа лёгка ўсталяваць сам, створаны Майкам Рычардзам. Яна была перапрацаваная ў адпаведнасьці з 41-м перавыданьнем і дапаўненая гэтым апісаньнем Ґеорґам Зоці.

note: Modern (Sky & Telescope) sky culture name
en: Modern (Sky & Telescope)
be: Сучасная( Неба і Тэлескоп)

note: Mongolian sky culture name
en: Mongolian
be: Мангольская

note: Mongolian sky culture authors section in markdown format
en:  This skyculture is a contribution from two users of Stellarium, **Anthony Lagain** (anthony.lagain(at)gmail.com) and **Batiste Rousseau** (batiste.rousseau(at)gmail.com) mainly based on oral tales of numerous Mongolians met during a two months stay in Mongolia. To learn more about them: [www.souslecieldemongolie.wordpress.com](http://souslecieldemongolie.wordpress.com/) (in French).
be: Гэтая культура створана двума карыстальнікамі Stellarium, **Anthony Lagain** (anthony.lagain(at)gmail.com) і **Batiste Rousseau** (batiste.rousseau(at)gmail.com), і, збольшага, ґрунтуецца на вусных аповядах многіх манґолаў, сустрэтых падчас двух месяцаў у Манґоліі. Болей зьвестак пра іх: [www.souslecieldemongolie.wordpress.com](http://souslecieldemongolie.wordpress.com/) (па-франзуску).

note: Navajo sky culture name
en: Navajo
be: Наваха

note: Navajo sky culture introduction section in markdown format
en: The Navajo are the largest Native American tribe in the United States; the Navajo Nation extends across northeastern Arizona, southeastern Utah, and northwestern New Mexico.
be: Наваха — гэта найбольшае племя амэрыканскіх тубыльцаў у ЗША; народ Наваха жыве на паўночным усходзе Арызоны, паўднёвым усходзе Юты й паўночным захадзе Нью-Мэксыка.

note: Navajo sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: [The Navajo Nation](http://www.navajo.org) official website
     - [#2]: [http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/dilyehe.html](http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/dilyehe.html)
     - [#3]: [http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/rabbit.html](http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/rabbit.html)
     - [#4]: [http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/laws.html](http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/laws.html)
     - [#5]: [http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/mythology/northamerican_culture.html](http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/mythology/northamerican_culture.html)
be:  - [#1]: [Народ Наваха](http://www.navajo.org), афіцыйная старонка
     - [#2]: [http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/dilyehe.html](http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/dilyehe.html)
     - [#3]: [http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/rabbit.html](http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/rabbit.html)
     - [#4]: [http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/laws.html](http://www.clarkfoundation.org/astro-utah/vondel/laws.html)
     - [#5]: [http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/mythology/northamerican_culture.html](http://www.windows.ucar.edu/tour/link=/mythology/northamerican_culture.html)

note: Navajo sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by *Karrie Berglund* of Digitalis Education Solutions, Inc. based primarily on the book **Star Trails-Navajo** by Don Childrey.
be: Гэтая нябесная культура была створаная *Кэры Бэрґлунд* з Дыджыталіс Эдукэйшн Салюшнз на падставе, найперш, кнігі Дона Чайлдры **Зорныя сьляды — Наваха**.

note: Norse sky culture name
en: Norse
be: Нарвэская

note: Norse sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: [Norse Constellations](http://digitaliseducation.com/resources-norse.html)
be:  - [#1]: [Скандынаўскія сузор'і](http://digitaliseducation.com/resources-norse.html)

note: Norse sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by Stellarium user *Jonas Persson*, jonas.persson(at)mna.hkr.se
be: Гэтая нябесная культура была створаная карыстальнікам Stellarium *Ёнасам Пэрсанам*, jonas.persson(at)mna.hkr.se

note: Northern Andes sky culture name
en: Northern Andes
be: Паўночных Андаў

note: Romanian sky culture name
en: Romanian
be: Раманская

note: Russian (Siberian) sky culture name
en: Russian (Siberian)
be: Расейская (Сыбірская)

note: Russian (Siberian) sky culture introduction section in markdown format
en: The names of the constellations of Siberian peoples is rather poorly studied. This region has the large territory and the knowledge about constellations are difficult to reconcile in a single integrated picture. In this culture of the sky marked only specific names and objects, which typical for the whole of Siberia.
be: Назвы сузор'яў сыбіракоў вывучаныя даволі кепска, бо гэтая вобласьць мае вялікі памер і веды пра сузор'і цяжка зьвесьці ў адну суцэльную карціну. У гэтай культуры пазначаныя толькі характэрныя назвы й аб'екты, уласьцівыя ўсяму Сыбіру.
    
    Ад перакладчыка: відавочна, што гаворка тут ідзецца толькі пра погляды нашчадкаў расейскіх каляністаў.

note: Russian (Siberian) sky culture description section in markdown format
en: ### Milky Way
    
    The names of the Milky Way are quite numerous, but they can be distinguished into two groups - the names coming from the past (e.g., *Goose Road*) and the name of a later period (*Mamay Road*). The names of the later period is clearly apparent connection to the memory of the Mongol-Tatar invasion to Russia.
    
    ### Pleiades
    
    The Pleiades has a many names and their more than the Milky Way names, but all of them in Siberia can be reduced to the notion for a star cluster as a bird's nest. Among these names *Duck Nest* is the most common.
    
    ### Ursa Major
    
    In Siberia often used name for this constellation is *Elk* (although in Eastern Siberia the name "Bear" is used more frequently).
    
    ### Orion
    
    In Siberia in the constellation of Orion is usually used only three stars of his belt, who called *Kichigi* (the Threshers) - is typical for north-eastern Russia image of the threshers, who are stand in the row. In the European part of Russia called Kichigi usually hides the Ursa Major constellation.
be: ### Млечны шлях
    
    Млечны шлях мае шмат розных назваў, але іх можна падзяліць на дзьве ґрупы: найстаражытнейшыя назвы, такія як *Гусіная дарога*, і больш позьнія назвы, такія як *Дарога Мамая*. Назвы пазьнейшага часу маюць выразную сувязь з мангольскім панаваньнем.
    
    ### Плеяды
    
    Плеяды маюць назваў нават больш за Млечны шлях, але се іх можна зьвесьці да погляду на скопішча як на птушынае гняздо. Найчасьцейшая з гэтых назваў — *Качынае гняздо*.
    
    ### Вялікая мядзьведзіца
    
    У Сыбіру гэтае сузор'е найчасьцей называюць *Лосем*, хаця на ўсходзе *Мядзьведзь* сустракаецца часьцей.
    
    ### Арыён
    
    У Сыбіру у сузор'і Арыён найчасьцей выкарыстоўваюцца толькі тры зоркі ў ягоным пасе, якія называюцца *Кічыгі* (Малацьбіты) — даволі тыповае для паўночна-ўсходняй Расеі ўяўленьне пра іх як пра малацьбітоў, якія сталі ў рад. У эўрапейскай частцы Расеі назвай Кічыгі звычайна называюць Вялікую мядзьведзіцу.

note: Russian (Siberian) sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: Svjatskij, D.O. Astronomija Drevnej Rusi. - M., 2007. - 664 s.
     - [#2]: Svjatskij, D.O. Pod svodom hrustal'nogo neba: Ocherki po astral'noj mifologii v oblasti religioznogo i narodnogo mirovozzrenija. Izd. 2-e M.: Knizhnyj dvor "LIBROKOM", 2011. - 192 s.
     - [#3]: Rut, M.E. Slovar' astronimov. Zvezdnoe nebo po-russki. - M.: AST-PRESS KNIGA, 2010. - 288 s.
     - [#4]: Karpenko, Ju.A. Nazvanija zvezdnogo neba. - M.: Nauka, 1981. - 184 s.
be:  - [#1]: Святский, Д.О. Астрономия Древней Руси. - М., 2007. - 664 с.
     - [#2]: Святский, Д.О. Под сводом хрустального неба: Очерки по астральной мифологии в области религиозного и народного мировоззрения. Изд. 2-е М.: Книжный двор "ЛИБРОКОМ", 2011. - 192 с.
     - [#3]: Рут, М.Е. Словарь астронимов. Звездное небо по-русски. - М.: АСТ-ПРЕСС КНИГА, 2010. - 288 с.
     - [#4]: Карпенко, Ю.А. Названия звездного неба. - М.: Наука, 1981. - 184 с.

note: Sami sky culture name
en: Sami
be: Самі

note: Sami sky culture introduction section in markdown format
en: The Sami people are considered to be the native population of northern Norway, Sweden, Finland and West Russia (the Kola Peninsula). More information can be found at [#1] and [#2].
be: Народ саамаў лічыцца карэнным насельніцтвам паўночнай Нарвэґіі, Швэцыі, Фінляндыі й Кольскай паўвыспы ў Расеі. Болей зьвестак пра яго можна адшукаць на [#1] і ў артыкуле [#2] на анґламоўнай Вікіпэдыі.

note: Sami sky culture description section in markdown format
en: ### Sources
    
    Stellarium's Sami sky culture is based on the work of Bo Lundmark[#3], who based much of his work on the writings of the Sami artist and author Johan Turi.
    
    This sky culture is a conglomeration of at least three slightly different cultures from the people of the South-Sami, North-Sami and Russian Sami. Each of these groups have slightly different languages and as such there may be small differences with some references.
    
    Sami constellations can be observed on Sami artifacts connected to the old religion, suggesting that the night sky played an important cultural role for Sami peoples in years gone by.
    
    The Sami sky culture has a lot in common with other arctic and sub-arctic cultures in Eurasia. One unfortunate similarity is that much of the culture was lost before it was recorded properly.
    
    ### Constellations and Stars
    
    The Sami constellations are probably very old but were recorded in writing during the 19th century. In is unclear if the written record is complete. The constellations and stars included here are all connected to the dominant constellation, *Sarva* &mdash; the elk. Sarva is the Sami name for elk, an alternative name is *Sarvvis* &mdash; Bull elk. The origin of this constellation probably dates back to the old hunter culture before reindeer were domesticated.
    
    *Sarva* consists of the Western constellations Cassiopeia, Perseus and parts of Auriga. Constellations and stars surrounding Sarva represent hunters of the elk. *Favdna* (also transcribed as *Favtna*) is the star Arcturus, and represents the Hunter who aims at the elk with his bow and arrow (*Fauna davgge* &mdash; the Big Dipper). Favdna must aim well, for if he hits the Sky Support *Boahjenaste* (the star Polaris), legend has it that the world will come to an end.
    
    Favdna has a number of helpers: *Galla* (Procyon<sup>[1](#note1)</sup>) and his sons *Gallabarneck* (Orion's belt), the "Ski Runners", *Cuoigahægjek* (Castor and Pollux) and "The Runner" (Vega). The Pleiades are called *Rougot* (dog pack) or *Miese-cora* (calfpack).
    
    The Milky Way is called *Lodde-raiddaras* (lit. bird path) or *Jakke-mærka* (lit. year mark). The name used depends on the season. In the sky chart of Johan Turi, one can observe a star *Guovso-naste*, morning star, that can be identified as Venus, but this is not certain as it can also be identified as Altair, a star showing the morning is approaching (similar to Arcturus in the Norse skyculture).
    
    The Sami sky culture does not have a large number of constellations. This is thought to be mainly because of the high Northerly latitude of the Sami people's range. Two factors contribute to this: that the Southern sky stays below the horizon to a large extent, and that the Aurora Borealis is frequently bright enough to obscure many stars.
    
    ### Notes
    
     1. <a name="note1"/>The exact star which represents *Galla* is uncertain. it is probably Procyon, Rigel or Sirius - Procyon was chosen as Galla for this sky culture since Sirius is very hard to spot from the latitude where the Sami live.
be: ### Крыніцы
    
    Саамская нябесная культура Stellarium ґрунтуецца на працы Бо Лундмарка[#3], які ў значнай меры ґрунтаваў сваю працу на працах саамскага мастака й пісьменьніка Ёгана Туры.
    
    Гэтая нябесная культура зьяўляецца conglomeration найменш трох крыху адрозных культур паўднёвых, паўночных і расейскіх саамаў. Кожная з гэтых ґруп мае крыху адрозную мову, і таму могуць быць пэўныя адрозьненьні ў некаторых спасылках.
    
    Сузор'і саамаў можна назіраць на саамскіх артыфактах, якія маюць дачыненьне да іхнай старой рэліґіі, у якой начное неба мела важную культурную ролю ў жыцьці саамаў шмат гадоў назад.
    
    Саамская нябесная культура мае шмат агульнага зь іншымі арктычнымі й субарктычнымі культурамі Эўразіі. Адно нешчасьлівае падабенства заключаецца ў тым, што саамская нябесная культура была страчаная да таго, як яна была належным чынам занатаваная.
    
    ### Сузор'і й зоркі
    
    Саамскія сузор'і, імаверна, вельмі старыя, але былі запісаныя падчас 19 ст. Невядома, цы было запісана ўсё. Сузор'і й зоркі, уключаныя тут, усе маюць дачыненьне да галоўнага сузор'я: *Сарвы*. Сарва (Sarva) — гэта саамская назва лася, альтэрнатыўная назва — *Сарвіс* (Sarvvis, Бычыны лось). Гэтае сузор'е паходзіць, імаверна, яшчэ з часоў старой паляўнічай культуры, да таго, як паўночныя алені сталі свойскімі.
    
    *Сарва* складаецца з паўночных сузор'яў Касіяпэі, Пэрсэю й часткі Возьніка. Сузор'і й зоркі, што акружаюць Сарву — паляўнічыя на лася. *Фаўдна* (Favdna) альбо *Фаўтна* (Favtna) — гэта зорка Арктур, паляўнічы, які цэліць у лася з лука (*Fauna davgge* — Вялікі карэц). Фаўдна мусіць трапна пацэліць, бо калі ён зачэпіць Апірышча неба *Boahjenaste* (Палярную зорку), то, як сьцьвярджае леґенда, прыйдзе канец сьвету.
    
    У Фаўдна некалькі памагатых: *Ґалла* (Galla, Працыён<sup>[1](#note1)</sup>), ягоны сын *Ґаллабарнэк* (Gallabarneck, Пояс Арыёна), «Лыжнікі», *Cuoigahægjek* (Кастор і Палюкс) і «Бягун» (Вэґа). Плеяды называюцца *Rougot* (Зґрая сабакаў) ці *Miese-cora* (Чарада цялят).
    
    Млечны шлях называецца *Lodde-raiddaras* (Птушыная дарога) or *Jakke-mærka* (Пазнака году). Назва, якая выкарыстоўваецца, залежыць ад пары году. На зорнай карце Ёгана Туры можна пабачыць *Guovso-naste*, ранішнюю зорку, якую можна вызначыць як Вэнэру, але гэта не дакладна, бо яе таксама можна вызначыць як Альтаір, гэтая зорка таксама паказвае набліжэньне раніцы (як Арктур у скандынаваў).
    
    Саамская нябесная культура ня мае вялікай колькасьці сузор'яў. Гэта тлумачыцца галоўным чынам высокімі паўночнымі шыротамі пражываньня саамаў. Два фактары пацьвярджаюць гэтае меркаваньне: паўднёвае неба ў значнай меры схаванае за гарызонтам, а паўночныя зьзяньні часта такія яркія, што не даюць пабачыць шмат зорак.
    
    ### Заўвагі
    
     1. <a name="note1"/>Дакладна невядома якая зорка адпавядае зорцы *Ґалла*. Гэта можа быць Працыён, Рыґель ці Сырыюс — Працыён быў выбраны ў якасьці Ґалла пры стварэньні гэтай нябеснай культуры, бо Сырыюс вельмі цяжка пабачыць з шыротаў, дзе жывуць саамы.

note: Sami sky culture authors section in markdown format
en: Jonas Persson (jonas.persson@physics.org)
be: Ёнас Пэрсан (jonas.persson@physics.org)

note: Samoan sky culture name
en: Samoan
be: Самаанская

note: Sardinian sky culture name
en: Sardinian
be: Сардынская

note: Sardinian sky culture introduction section in markdown format
en: Like all peoples of the world, even the ancient Sardinians, turned their eyes to the sky that marked the time and the seasons. The peasant's world has given its name to the stars and the constellations of the Sardinian culture.
be: Як усе народы сьвету, старажытныя сардынцы ўздымалі свае вочы на неба, якое вызначала час і поры года. Сьвет селяніна падарыў назвы зоркам і сузор'ям сардынскай культуры.

note: Sardinian sky culture references section in markdown format
en:  - [#1]: [Stars and constellations in sardinian language](https://web.archive.org/web/20201029082540/http://www.sarabu.it/193_521_news_2863.php)
     - [#2]: [Stellarium Script: Sardinian Constellations Tour](http://www.stellarium.org/wiki/index.php/Scripts)
     - [#3]: [Stellarium Wiki](http://www.stellarium.org/wiki/index.php/Sky_cultures#Sardinian)
be:  - [#1]: [Зоркі й сузор'і ў сардынскай мове](http://www.sarabu.it/193_521_news_2863.php)
     - [#2]: [Stellarium Script: Sardinian Constellations Tour](http://www.stellarium.org/wiki/index.php/Scripts)
     - [#3]: [Stellarium Wiki](http://www.stellarium.org/wiki/index.php/Sky_cultures#Sardinian)

note: Sardinian sky culture authors section in markdown format
en: These constellations have been created by the Stellarium's user *Giuseppe Putzolu*, giuseppe.putzolu(at)gmail.com
    
    ### Credits
    
    The constellations of the Sardinian culture are the result of research done by Tonino Bussu and Marco Puddu
be: Гэтыя сузор'і былі створаныя карыстальнікам Stellarium *Giuseppe Putzolu*, giuseppe.putzolu(at)gmail.com
    
    ### Падзякі
    
    Сузор'і сардынскай культуры зьяўляюцца вынікам дасьледаваньняў, праведзеных Tonino Bussu й Marco Puddu

note: Seri sky culture name
en: Seri
be: Сэры

note: Tibetan sky culture name
en: Tibetan
be: Тыбэцкі

note: Tongan sky culture name
en: Tongan
be: Танґанская

note: Tongan sky culture introduction section in markdown format
en: As in all Polynesian star lore, Tongan sky culture descends from the practical application of nautical navigation.
be: Як па ўсёй Палінэзіі, танґанская нябесная культура мае карані ў марской навіґацыі.

note: Tongan sky culture description section in markdown format
en: In some circumstances separation of individual star names from &quot;star path&quot; names cannot be resolved. A star may have multiple names 1) if the star is part of numerous star paths and 2) since the naming of stars can differ depending on which Tongan island group it originates from. The nomenclature of stars is approximated based on the limited resources available.
    
    Whilst the most-notable/common stars and constellations (i.e. Orion, Pleiades, Crux) are identified in Tongan star lore there are two notable exceptions. There is an absence of naming of the North star (Polaris: &alpha; UMi). This is peculiar considering the latitude of the Tongan islands and the prominence of this star at certain times of the year. In the event of any northerly journeys from Tonga such an important navigational landmark could not have possibly gone unnoticed. The constellation of Scorpio (parts in, or stars of) are also absent from Tongan star lore. This is surprising since the vast majority of star lore &ndash; globally and Polynesian &ndash; has Scorpio as a central constellation due to it being easily identified and that it is nearly directly opposite Orion in the night sky. [Stellarium would welcome any further knowledge on these two anomalies.]
    
    Common ancestry of Polynesian star lore's is evident in the similarities in the labelling of stars. For example the Pleiades is called Mataliki in Tongan, Matariki in Maori and Makali`i in Hawaiian.
    
    ### Nomenclature
    
    |Tongan term|Designation|
    |-----------|-----------|
    |Humu|Coal sack|
    |Kaniva|Milky Way|
    |Ma'afulele|Large Magellan cloud|
    |Ma'afutoka|Small Magellan cloud|
    |'otu Ma'afu|Magellanic clouds (both)|
    |Ha'amonga|Ecliptic|
    |Mahina|Moon|
    |La'a|Sun|
    |Fetu'u|Star (in general)|
    |Fetu'ufuka|Comet|
    |'Umata|Rainbow|
    |Fetu'u'Esiafi|Falling star|
    |tapukitea|Venus|
    |Matamemea|Mars|
    |Ma'afutoka (same as SMC)|Canopus|
    |Ma'afulele (same as LMC)|Sirius|
    |Velitoa hififo|Rigel|
    |Velitoa hahake|Betelgeuse|
    |Hikule'o|Arcturus|
    |Monuafe|Meissa|
    |Motuliki|Pleiades|
    |Tu'ulalupe|Hyades|
    |Toloatonga|Southern Cross|
    |Toloalahi|False Cross|
    
    **Tongan constellations**
    
    |Tongan name|Designation or notes|
    |-----------|--------------------|
    |Tuinga ika|Part of Orion, belt and sword|
    |Ae e'Uvea|Corona Borealis (*Speculative*)|
    |Fatanalua|Coma Berenices (*Speculative*)|
    |Kapakau'o'tafahi|Cassiopeia (*Speculative*)|
    |Toloa|Belt of Orion|
    |Lua tangata|Castor and/or Pollux|
    |Fungasia|Toliman and/or Agena|
    |Houmatoloa (Toloa, toloatonga, toloalahi)|&mdash;|
be: У некаторых выпадках немагчыма аддзяліць назвы асобных зорак ад назвы «зоркавага шляху». Зорка можа мець некалькі назваў, калі: 1) зорка ўваходзіць у розныя зоркавыя шляхі, 2) назва зоркі залежыць ад таго, зь якой ґрупы астравоў Тонґа яна паходзіць. Намэнклятура зорак даволі прыблізная, бо крыніцы яе абмежаваныя.
    
    Хаця самыя значныя/агульныя зоркі й сузор'і (напр., Арыён, Плеяды, Крыж) атаясомленыя ў танґанскіх зоркавых ведах, існуюць два істотныя выключэньні. Па-першае, адсутнічае назва Паўночнай зоркі (Палярнай зоркі, &alpha; UMi). Гэта дзіўна, улічваючы шырату астравоў Тонґа й важнасьць гэтай зоркі ў пэўныя поры году. У часы любых паўночных падарожжаў з Тонґа такі важны навіґацыйны арыенцір ня мог застацца незаўважаным. Сурор'е Скарпіёна (ягоныя часткі ці зоркі) таксама адсутнічаюць у танґанскіх зоркавых ведах. Гэта нечакана, бо істотная бальшыня культур, і па ўсім сьвеце, і ў Палінэзіі, ўважаюць Скарпіёна за цэнтральнае сузор'е, бо яго лёгка вызначыць і яно знахоціцца на начным небе амаль насупраць Арыёна. [Стваральнікі Stellarium будуць радыя любой інфармацыі, якая б магла праясьніць гэтыя анамаліі.]
    
    Агульная мінуўшчына палінэзійскіх зоркавых ведаў відавочная, калі зьвернуць увагу на назвы зорак. Напрыклад, Плеяды называюцца Маталікі на танґанскай мове, Матарыкі на маарыйскай й Макалі'і на гавайскай.
    
    ### Намэнклятура
    
    |Танґанскі тэрмін|Абазначэньне|
    |----------------|------------|
    |Хуму|Вугальны мяшок|
    |Каніва|Млечны шлях|
    |Ма'афулеле|Вялікае Маґеланава воблака|
    |Ма'афутока|Малое Маґеланава воблака|
    |'оту Ма'афу|Маґеланавы воблакі (абодва)|
    |Ха'амонґа|Экліптыка|
    |Махіна|Месяц|
    |Ла'а|Сонца|
    |Фэту'у|Зорка (наагул)|
    |Фэту'уфука|Камэта|
    |'Умата|Вясёлка|
    |Фэту'у'Эсіафі|Зьнічка|
    |Тапукітэа|Вэнэра|
    |Матамэмэа|Марс|
    |Ма'афутока (як ММВ)|Канопус|
    |Ма'афулеле (як ВМВ)|Сырыюс|
    |Вэлітоа хіфіфо|Рыґель|
    |Вэлітоа хахаке|Бэтэльґейзэ|
    |Хікуле'о|Арктур|
    |Монуафе|Мэіса|
    |Мотулікі|Плеяды|
    |Ту'улалупэ|Гіяды|
    |Толоатонґа|Паўднёвы крыж|
    |Толоалахі|Несапраўдны крыж|
    
    **Танґанскія сузор'і**
    
    |Танґанская назва|Абазначэньне ці нататкі|
    |----------------|-----------------------|
    |Туінґа іка|Частка Арыёна, пас і меч|
    |Аэ э'Увэа|Паўночная карона (*магчыма*)|
    |Фатаналуа|Валасы Веранікі (*магчыма*)|
    |Капакау'о'тафахі|Касыяпэя (*магчыма*)|
    |Толоа|Пас Арыёна|
    |Луа танґата|Кастор і/ці Палюкс|
    |Фунґасіа|Таліман і/ці Аґена|
    |Хоуматолоа (Толоа, Толоатонґа, Толоалахі)|&mdash;|

note: Tukano sky culture name
en: Tukano
be: Тукана

note: Tukano sky culture introduction section in markdown format
en: [Tukano](https://en.wikipedia.org/wiki/Tucano_people) is the common name for a group of indigenous tribes who live around the northwestern region of Brazil, near Colombia and Venezuela. The group shown in this work live on the banks of the Rio Tiquié within the Rio Negro bay in the Amazonas State, Brazil.
    
    <img src="illustrations/Calendario_Tukano.png" width="400" height="400" />
    
     *One circular calendar developed in 2007.*
be: Тукана — гэта агульная назва ґрупы індзейскіх плямёнаў, якія жывуць у паўночна-заходняй Бразыліі, побач з Калюмбіяй і Вэнэсуэлай. Ґрупа, паказаная ў гэтай працы жыве на берагох Рыя Тыкуі басэйну Рыя Нэґра ў штаце Амазонас.
    
    <img src="illustrations/Calendario_Tukano.png" width="400" height="400" />
    
     *Кругавы каляндар, выраблены ў 2007.*

note: Tukano sky culture authors section in markdown format
en: #### SOME WORDS ABOUT OUR RESEARCH WITHIN NORTWESTERN AMAZONIAN INDIANS
    
    This work is part of an amount of researches developed as a survey, conducted between 2005 and 2007 that resulted in a doctoral/PhD thesis (Cardoso, 2007). Relying on Ethnomatematics sources (D’ambrosio, 2002), in practical sky observation activities and on classical sources about constellations observed in Brazil’s Amazon region, we accomplished a sky mapping of these Indian ethnicity: Tukano, Dessano and Tuyuka but in special, the first one. From the description of many constellations we created an astronomical events and climate calendar along with students from differentiated Yupuri’s indigenous school. Rain periods, drought, planting and harvesting are marked by the sunset and sunrise of the major constellations created by Amazonia northwest Indians.
    
    Scholarly Paper: [#3].
    
    Walmir Thomazi Cardoso gathered this information in a survey that is part of his PhD. Thesis of Ethnomathematics (walmir.astronomia@gmail.com)
    
    Displays were made by Antonio Gumercindo Taques dos Santos (Ticão) and Youssif Ganthous Filho (youssif@gmail.com).
be: #### КРЫХУ СЛОВАЎ ПРА НАШЫЯ ДАСЬЛЕДЗІНЫ СЯРОД ПАЎНОЧНА-ЗАХОДНІХ ІНДЗЕЙЦАЎ
    
    Гэтая праца зьяўляецца часткай дасьледзінаў, праведзеных як назіраньні паміж 2005 і 2007 гадамі, вынікам якіх стала доктарская (PhD) дысэртацыя (Cardoso, 2007). На падставе этнаматэматычных крыніц (D’ambrosio, 2002), практычных назіраньняў за небам і клясычных крыніц пра сузор'і, назіраныя ў вобласьці бразыльскай Амазоніі, мы выканалі картаграфаваньне неба наступных індзейскіх народаў: тукана, дэсана й туюка, асабліва першых. Разам з вучнямі дыфэрэнцаванай індзейскай школы ў Юрупі на падставе апісаньняў шматлікіх сузор'яў мы стварылі каляндар клімату ды астранамічных падзей. Пэрыяды дажджу, засухі, час пасадкі й зьбіраньня ўраджаю пазначаюцца захадамі ці ўзыходамі галоўных сузор'яў, створанымі індзейцамі паўночна-заходняй Амазоніі.
    
    Scholarly Paper: [#3].
    
    Гэтую інфармацыю сабраў у рамках працы над дысэртацыяй з этнаматэматыкі Walmir Thomazi Cardoso (walmir.astronomia@gmail.com)
    
    Відарысы зробленыя Antonio Gumercindo Taques dos Santos (Ticão) і Youssif Ganthous Filho (youssif@gmail.com).

note: Tupi-Guarani sky culture name
en: Tupi-Guarani
be: Тупі-Ґуарані

note: Tupi-Guarani sky culture introduction section in markdown format
en: Tupi-Guarani is a name given to a family of languages spoken by the indigenous peoples of Brazil and other South American countries.
be: Тупі-Ґуарані — гэта назва цэлай сям'і моваў, на якіх гавораць абарыґены Бразіліі й іншых краін Паўднёвай Амэрыкі.

note: Tupi-Guarani sky culture authors section in markdown format
en: This sky culture was contributed by Stellarium user *Paulo Marcelo Pontes*.
be: Гэтая нябесная культура была створаная карыстальнікам Stellarium *Паўлам Марсэлам Понтэсам*.

note: Vanuatu (Netwar) sky culture name
en: Vanuatu (Netwar)
be: Вануату (Нэтўар)

note: Zulu sky culture name
en: Zulu
be: Зулу
